Колумна на Трајанка Ќимова Специјалист за човечки ресурси
Кога елитите се собираат да бидат добри – за пред публика
Ми требаше време да разберам зошто ваквите клубови, формално посветени на хуманост и заедница, кај мене создаваат непријатност. Не е завист. Не е ни цинизам. Туку чувството дека нешто суштински не штима кога добрината мора да биде организирана како настан, фотографирана како доказ и спакувана како бренд.
Во теорија, идејата е благородна: успешни луѓе што враќаат на заедницата. Во пракса, пречесто гледаме нешто друго, затворени кругови на моќ што се среќаваат по убави места, си аплаудираат меѓусебно и повремено враќаат низ симболични донации. Доволно за да се каже дека се хумани. Недоволно за нешто навистина да се смени.
Клучниот проблем не е донацијата. Проблемот е мотивот.
Кога хуманоста бара публика – таа веќе не е хуманост, туку настап.
Најголемиот проблем не е што елитите помагаат малку, туку што преку таа помош си купуваат морална надмоќ без да преземат вистинска одговорност.
Во општество со длабоки системски неправди, сиромаштија, несигурна работа и институционална немоќ, хуманоста сведена на настани и вечери станува удобно алиби. Таа не ја прашува причината, туку ја слави последицата. Не го менува системот, туку го разубавува моментот. Не ја носи одговорноста, туку ја купува тишината.
Ваквиот модел испраќа опасна порака: дека доброто мора да биде видливо за да вреди. Дека солидарноста има смисла само ако е брендирана. Дека влијанието се мери со покани, а не со промени. Така тивката, секојдневна, вистинска помош – онаа без фотографии и говори – останува невидлива и потценета.
Важно е да се каже: не сите луѓе во овие кругови се исти. Има поединци со искрена намера и реален ангажман. Но проблемот е системот што ги наградува погрешните мотиви и ги претвора добрите дела во средство за статус.
Кога моќта се собира за да изгледа добра, наместо да биде одговорна, тогаш хуманоста станува сценографија. А општеството плаќа цена – со илузија наместо со промена.
Алтернативна, уште поцинична мисла што лебди над сето ова:
Кога добрината станува алатка за самопотврда, таа престанува да му служи на општеството и почнува да му служи на егото.
Вистинската хуманост не се најавува. Не се мери со аплауз. Не бара рефлектори. Таа работи тивко, упорно и често непријатно – таму каде што навистина боли.
И можеби токму затоа не е атрактивна за елитни клубови.
Додека аплаудираме на вакви гестови, ретко се прашуваме зошто тие што имаат најмногу моќ, најчесто нудат најмалку промена.
