Колумна за храброста што ѝ недостига на HR професијата од Ивана Гочевска Зафировска
HR професијата со години се обидува да најде баланс помеѓу емпатијата и системот, помеѓу луѓето и бизнисот, помеѓу она што е исправно и она што е „прифатливо“. Во таа постојана тензија, тишината често изгледа како најбезбедна опција.
Но тишината не е неутрална.
Особено не кога HR гледа, знае и чувствува дека нешто не е во ред — а сепак одлучува да не реагира.
Каде започнува тивкиот HR?
Тивкиот HR ретко е лош HR. Напротив — најчесто тоа се професионалци со искуство, со емпатија, со јасна свест што се случува во организацијата. Луѓе што ги гледаат последиците од лошо лидерство, неодржливи одлуки и токсични практики.
Но тие молчат.
Не затоа што не им е гајле, туку затоа што:
„не е моментот“,
„нема поддршка“,
„така функционира компанијата“,
„не сакам да си ја загрозам позицијата“.
И токму тука HR влегува во опасна зона — зоната на тивка согласност.
HR е сведок, не случаен набљудувач
HR не е надворешен консултант. HR е внатре во системот. Ги гледа луѓето кога се исцрпени, ги слуша кога веќе не веруваат, ги чита сигналите што никој друг не ги забележува.
Кога HR знае дека:
некој менаџер системски демотивира,
темпото е неодржливо,
одлуките се носат без човечки филтер,
а сепак одлучува да молчи — тој не е неутрален. Тој станува дел од системот што ја произведува штетата.
„Но HR нема моќ“ — најчестото оправдување
Ова е реченица што често се слуша во HR круговите. И делумно е точна. Но не е целосна.
Да, HR можеби нема формална моќ да ја донесе последната одлука. Но има:
пристап до информации,
кредибилитет,
перспектива што другите ја немаат,
улога што подразбира грижа за луѓето.
Моќта на HR не е секогаш во одлуката — туку во поставувањето на прашањата. Во именувањето на ризиците. Во тоа да не се нормализира она што не е нормално.
Тишината како стратегија — и зошто таа не функционира
Многу HR професионалци веруваат дека со тишина „чуваат простор“ за идно влијание. Дека ако не се спротивстават сега, ќе имаат шанса подоцна.
Во пракса, се случува спротивното.
Секој пат кога HR премолчува:
ја губи својата тежина,
ја зацврстува перцепцијата дека е само извршител,
ја потврдува идејата дека луѓето се секундарни.
Тишината не купува влијание. Таа го троши.
HR не треба да биде удобен, туку релевантен
Во македонскиот контекст, HR често се труди да биде „прифатлив“. Да не создава тензии. Да биде медијатор, амортизер, тампон-зона.
Но HR што сака да биде секогаш удобен, ретко прави суштинска разлика.
Релевантен HR:
поставува непријатни прашања,
не ја разубавува реалноста,
не ги пакува проблемите во мека комуникација,
има храброст да каже „ова не е одржливо“.
Инспиративниот HR не е оној што зборува убаво, туку оној што стои зад вредности
Инспирацијата во HR не доаѓа од трендови, алатки или нови термини. Доаѓа од интегритет.
Од HR што:
не молчи кога луѓето се газат,
не се крие зад политики кога вредностите се прекршуваат,
не ја заменува етиката со удобност.
Таквиот HR можеби не е најгласен. Но е препознатлив. И влијателен.
Ова не е напад врз HR. Ова е повик.
Оваа колумна не е осуда. Таа е покана за искрен разговор — прво со себе, па со професијата.
HR има потенцијал да биде многу повеќе од администрација, повеќе од поддршка, повеќе од тивок сведок. Но тоа бара храброст. И свесна одлука да не се биде неутрален кога неутралноста значи согласност.
За крај: изборот е наш
Секој HR професионалец, во некој момент, стои пред избор:
да молчи и да преживее,
или да зборува и да влијае.
Ниту еден избор не е лесен.
Но само еден ја гради професијата.
Тивкиот HR не е неутрален.
Тој е соучесник — или со промената, или со проблемот.
За авторот:
Ивана е HR професионалец со повеќегодишно искуство во работа со луѓе, тимови и организациски системи, со посебен фокус на човечката страна на работата и улогата на HR како двигател на одржливи промени.
Низ своето професионално искуство, Ивана гради пристап кој ја надминува формалната HR улога и се темели на интегритет, свесност и одговорност кон луѓето. Верува дека вистинската вредност на HR не се мери преку процедури и политики, туку преку храброста да се постават тешки прашања и да се застапуваат вредности, дури и кога тоа не е најудобниот избор.
Како личност и професионалец, се труди да одржува баланс помеѓу работата и приватниот живот, гледајќи на балансот не како совршена рамнотежа, туку како континуиран процес на свесни избори. Сака да диксутира и пишва за HR теми што ја засегаат заедницата на подлабоко ниво — искрено, критички и со цел да инспирира дијалог и промена.
