За да напредуваме и да водиме исполнет живот, верувам дека треба да ја негуваме најважната врска во нашиот живот – онаа што ја имаме со самите себе!
Јануари, „најдолгиот“ месец конечно заврши! Добредојде на февруари – најкраткиот месец. Деновите се подолги, сонцето е почесто излезено и бавно се подготвуваме за пролетта. Ова издание е посветено на славење затоа што Self-Expedition полни четири години 🎉, и исто така затоа што славењето го преуредува нашиот мозок. 🧠
Ајде да почнеме со тоа што ќе ги споделам моите новости…
Пред четири години собрав храброст, моделирав некои стилови што ми се чинеа кул, создадов некаква форма што резонираше со мене и почнав да пишувам. Така се роди Внатрешна Експедиција. Денес, четири години подоцна, како што почнав да го пишувам ова јубилејно издание, почнав со љубопитност да истражувам што се случува со нашиот мозок кога имаме четири години. Дали знаеш дека на возраст од четири години детскиот мозок се развива неверојатно брзо, што доведува до подобрена извршна функција, напредни јазични вештини и подобрена емоционална регулација? Ова е времето кога се развива подобро логичко размислување,
просторна свесност и емпатија. Нашиот мозок е фантастична машина и колку повеќе учиме за него, толку повеќе можеме да го искористиме во наша полза.
Токму како што мозокот на четиригодишно дете поминува низ голема промена, исто така и њузлетерот Внатрешна Експедиција се менува. Би рекла добива еден „драматичен фејслифт“ 🙂 Се надевам дека ќе ти се допадне новиот стил и тек.
Постојат многу нови и возбудливи проекти на кои работам оваа година и едвај чекам да ти раскажам за нив. Еден од тие проекти започнува во април, и е косовското издание на програмата за лидерство за жени со влијание (WILP). Затоа, ако си жена лидерка, или познаваш таква во регионот и пошироко, која има потреба од оснажување на длабоко ниво, силна мрежа и релевантни вештини за да напредува во денешниот свет, тогаш приклучи се или препорачај нѐ. Програмата ќе се одвива на англиски јазик. Фотографијата подолу е од тековната група лидерки во
програмата во Скопје.
На личен план, денеска добив нов клиент и победата ми донесе горчина во душата. Чудно чувство. Очекував да почувствувам радост и чувство на славење, но нешто сосема спротивно се појави во мене. Кога би морала да ја означам емоцијата со еден збор, тоа би било: разочарување. Гласот во главата ми постави прашање: Од каде доаѓа ова? Верував некому на судот и одлучив да ја пуштам контролата. Резултатот, од моја перспектива, катастрофа! И, повторно ми се случува истото – токму како пред години кога бев во слична ситуација. Разумниот глас пак праша:
Колку е страшна оваа катастрофа? И, како знам дека ќе биде исто како во минатото? Што е различно денес?
Во последно време често сум свесна за спиралата на животот – знам дека постоењето не е права линија, туку е едно континуирано и циклично патување на кое растеме, еволуираме и постојано се навраќаме на веќе познати теми со ново разбирање. Можеби постои едноставно различен пат, и секако постои лекција што треба да се научи!
Среќа знам понешто за тоа како работи мозокот, па не си дозволив долго да се задржам на разочарувањето. Не ми е од голема полза. Го слушнав еднаш Крис Вилијамсон како вели: „Проблемите се карактеристика на животот, а не баг“. И така, со леснотија го префрлив вниманието на она што е присутно во моментот, сега. Додека го пишувам ова, во удобноста на мојот дом, сфаќам колку сум среќна што имам луѓе како тебе, мој драг читателу, со кои можам да ги споделам моите мисли и знаење; и се надевам дека моите зборови ти помагаат да ја зајакнеш твојата врска со себеси. Ја славам можноста да придонесувам за тебе во изминатите четири години и се надевам ќе можам уште многу години во иднина.
Се славам себеси и те славам тебе.
Мојата работа со луѓе од сите слоеви на општеството и од сите агли на светот покажува дека сме одлични во славење на нешто што го перципираме како „ГОЛЕМО“. Славиме кога ќе постигнеме голема цел, кога ќе ја добиеме промоцијата за која сме се бореле, кога ќе добиеме заслужена награда или склучиме договор со нов клиент. Славиме родендени и бракови, кога ќе се роди бебе, кога ќе добиеме нешто, кога ќе пристигне Новата година, кога ќе купиме куќа или нов автомобил; исто така, кога треба да славиме затоа што општеството или религијата нѝ налагаат да го правиме тоа.
Но, што е со оние мали, ситни дневни победи? Тие „не толку важни“ работи што ги земаме „здраво за готово“, како имање јасност за некоја одлука, решавање проблем со мирен разговор, или правење прв бебешки чекор кон повисоката цел. Што е со 10-те минути вежбање што ги издржа денес или конечно што го испрати меилот што го одложуваш со недели. И, што е со храброста да побараш помош, да кажеш „не“ на дополнителна обврска што не се усогласува со твоите приоритети или да се извиниш искрено и да ја поправиш релацијата со некој. Зар овие моменти не се вредни за славење?
Што е со оние „основни“ работи, како на пример што си жив или жива денес! Што си способна да се движиш, да гледаш, да слушаш, да се смееш. Зарем тоа не се доволни причини за славење?
Постои една прекрасна песна од Goldkimono наречена „The Morning“, каде тој пее:
„Честитки! Дојде уште еден ден. Ти си тука, ти си слободен. Ти си жив! Ова е вистинската лотарија! Не парите, не куќата, не автомобилот.“
Вистинскиот џекпот е во секојдневните мали чуда кои често ги превидуваме. Славењето на овие мали победи не е само мантрање за да се чувствуваме добро, туку е моќен начин да го ре-програмираш својот мозок за повеќе радост, отпорност и успех.
Да нурнеме сега подлабоко во невронауката…
Замисли си утре, додека со задоволство си го пиеш утринското кафе или чај, наместо да скролаш бесмислено на телефонот, да застанеш за момент и да се потапкаш по рамото, да си честиташ за тоа што си станала навреме. Звучи апсурдно за тебе, нели? Ама, не и за твојот мозок. Според невронаучникот Andrew Huberman, допаминот е „валута на мотивацијата“ и се ослободува кога регистрираме автентични победи, без разлика колку се мали или големи. Ова, пак, ја засилува невропластичноста и се создаваат нови врски меѓу невроните.
Можеби си слушнал за реченицата „Нервните клетки кои се активираат заедно, се поврзуваат заедно“. Врз основа на теоријата на Hebb за пластичноста на синапсите, оваа реченица е изречена во 1992 година од невронаучничката Carla Shatz (прочитај ја нејзината приказна овде). Ништо ново во светот на науката, но што значи тоа во пракса? Тоа значи дека онаму каде што има електрична активност во мозокот се градат врски меѓу невроните, додека каде што нема – врските заслабуваат. Со други зборови, или уште една „клише“ реченица што можеби си ја слушнала, „каде што оди вниманието, таму тече енергијата“. Ова формира невролошка основа во мозокот за учење, меморија и формирање на навики.
Значи, не е магија! Туку е вграден систем на награди во нашиот мозок кој се активира, и притоа создава позитивна повратна врска што не прави да копнееме по повеќе напредок. Допаминот не само што го подобрува твоето расположение во моментот – тој буквално ги преобликува невронските патеки, и со тоа го тренира твојот мозок да го поврзе напорот со наградата – овозможувајќи полесно да се градат нови навики со текот на времето.
Зошто славењето е важно:
- Славењето го активира нашиот систем за награди. Допаминските неврони реагираат не само на големи награди, туку и на предвидување и препознавање на напредокот. Ова ослободување нѐ прави да се чувствуваме енергични и подготвени да дејствуваме повторно (Schultz, истражување за допамин и грешка во предвидувањето).
- Позитивните моменти градат ресурси. Позитивните емоции го прошируваат нашето размислување и градат отпорност со текот на времето – теоријата „прошири и гради“ на Barbara Fredrickson.
- Благодарноста и означувањето на победи ги зајакнуваат невронските патишта. Повторувањето на малите навики за забележување и прославување создава нови конекции во мозокот — невропластичноста во акција (Norman Doidge и науката за промена на мозокот).
- Социјалното славење го зголемува поврзувањето. Споделување на мали победи со другите го зголемува окситоцинот и довербата, го подига моралот и го подобрува општото работење, правејќи ги тимовите посплотени и креативни.
Можеш да гледаш на славењето како на алатка за надградба на твојата ментална софтверска програма.
Препознавањето на мали успеси го зајакнува позитивното однесување, го намалува стресот, го спречува прегорувањето и ја поттикнува самоефикасноста – верувањето дека можеш да се справиш со она што следи.
Како можеш да почнеш и ти? Едноставно е:
- Забележи: На крајот на секој ден, запиши си три мали успеси. Без осуда, само факти.
- Уживај: Дај си рака, потапкај се по рамото, сподели со пријател, прослави со колегите, или истанцувај. Што и да одбереш, нека биде забавно!
- Повторувај: Со текот на времето, оваа навика гради инерција, претворајќи ги „обичните“ денови во извонредни.
Зајмисли си свет каде сите славиме малку повеќе – бидејќи сме живи, поврзани и способни. Тоа може да го промени не само нашиот мозок, туку и нашиот целосен поглед на животот.
Кој е еден мал успех што го прославуваш денес?
Сподели со твоите луѓе и сподели во коментарите. Сподели го ова со некој на кој мислиш му е потребно.
Ајде да градиме култура на славење заедно!
За крај,
Мојата порака за месец февруари е:
Слави го секој ден! Никогаш не знаеш дали ќе биде последниот.
Многу љубов, Викторија ❤
Оригиналниот текст е објавен на Англиски јазик и можете да го прочитате на следниот линк: https://www.linkedin.com/pulse/celebrations-rewire-your-brain-viktoria-jordanovska-gekaf
